Gardsdrift, kjønnsdrift og antidrift. Kristin Auestad Danielsen rykker bonderomanen opp med røtene og sender han ut på ei svevande ferd mellom magi og realisme.
Kristin Auestad Danielsen. Foto: Marian Strand/Samlaget
Sein Matias Faldbakken møter tidleg Olaug Nilssen? Fabulerande bonderoman? 1990-talets Jæren slik du aldri har lese om det tidlegare? Ei mytisk forteljing der Edens hage er bytt ut med norske småbruk og Adam og Eva med eit par tenåringsjenter?
Slik kan forsøka på å prikke inn Kristin Auestad Danielsens andre roman sjå ut, om ein då ikkje skal ta det heile ned på jorda og seie at Du er bonde handlar om to 18 år gamle odelsjenter som prøver å finne ut av eit liv med gardsdrift, kjønnsdrift og kudrit. For sjølvsagt har dei gjort krav på det som er deira, sjølvsagt har dei allereie tatt over kvar sin gard, i konkurranse med misunnelege vetlebrør og ein fetter som er veldig glad i å køyre traktor.
Den eine odelsjenta er romanens forteljar, den andre er ho boka vender seg til i du-form, ein besteven med monaleg større anlegg for bondelivet enn eg-personen. Begge elskar dei prinsesse Diana, og begge er dei kåte på Jesusfiguren i kyrkja, men medan du-personen driftar eit mønsterbruk av den gamle skulen, vil eg-personen heller gli rundt med jorda ho sjølv eig (og gjerne ei kuruke) under føtene, enn faktisk å legge ho under seg. Nokså tidleg i romanen lanserer ho ideen om «antidrift» – ein radikal (og ikkje spesielt godt gjennomtenkt) strategi for å skjerme seg sjølv både frå den forferdelege lagnaden det ville vore å måtte flytte til byen, og dei nokså krevjande realitetane ved å halde ein gard i hevd.
Kva er planen din? spurde du.
Hæ? sa eg.
Ikkje vil du drive mjølkegard, ikkje vil du dyrke jorda, ikkje vil du drive med sau. Kva skal du?
Du sette auga i meg, og eg fekk tårer i auga.
Eg veit ikkje, sa eg lågt og beit meg i leppa. Eg ville berre gå rundt i skogen og klemme på tre, snakke med Dagros. Entusiasmen frå landsstemnet på Seljord var borte.
Kvifor skal eg gjere noko som helst? spurde eg.
Lediggang er rota til alt vondt, sa du.
Kvifor kan ikkje berre eigedommen min få segle sin eigen sjø, sa eg. Ei form for antidrift der naturen får ta tilbake det slekta mi har odla og odla i hundrevis av år, sa eg og la meg rundt ein stein. Kvifor vil jord drivast? Kan det ikkje berre få vere.